Choroby pasożytnicze

Pasożyty jelitowe najczęściej występujące w naszej szerokości geograficznej

Pasożyty jelitowe, które występują na terenie Polski to przede wszystkim nicienie, do których zaliczamy owsiki, włośnie, włosogłówkę, a także glistę ludzką. Druga grupa to tasiemce, najczęściej spotykany to tasiemiec nieuzbrojony, rzadziej spotykany to tasiemiec uzbrojony lub bąblowiec. Trzecia grupa robaków jelitowych to przywry, stosunkowo rzadko spotykane w naszej szerokości geograficznej. Do pasożytów jelitowych zaliczamy również pierwotniaki bytujące w przewodzie pokarmowym. W strefie klimatycznej Polski najczęściej jest to lamblia jelitowa zwana także giargią. Pierwotniakiem jest również zarodziec malarii spotykany w naszym klimacie jedynie u osób, które przebywały wcześniej przez dłuższy okres czasu na terenie Afryki.

Owsica

Owsica to najczęstsza robaczyca występująca głównie u dzieci w wieku przedszkolnym. Wywoływana jest przez nicienia o nazwie owsik ludzki. Owsik kolonizuje błonę śluzową jelita grubego. Samice tego pasożyta nocą wydostają się przez odbyt celem złożenia jaj, stąd też objawy u dzieci pojawiają się często w godzinach nocnych. Dzieci drapią się wtedy intensywnie i przenoszą infekcję na innych członków rodziny bądź inne dzieci, z którymi mają kontakt. Dlatego owsica tak trudna jest do opanowania w przedszkolach. Do zarażenia dochodzi w wyniku połknięcia jaj. W dwunastnicy z jaj uwalniana jest larwa, która migruje do jelita grubego i tam dojrzewa. Diagnoza opiera się na wykryciu jaj pasożyta. Profilaktyka owsicy polega przede wszystkim na dbałości o higienę, w tym regularnym myciu rąk dzieci. Pościel, bielizna, ręczniki powinny być często zmieniane i poddawane działaniu wysokiej temperatury.

Włosogłówczyca

Włosogłówczyca jest chorobą pasożytniczą jelita grubego. Szacuje się, że dotyczy ona nawet kilku procent osób w Polsce.Możemy zarazić się nią poprzez spożywanie nieumytych warzyw i owoców oraz zanieczyszczonej wody. Infekcja przebiega często bezobjawowo, ale przy masywnej inwazji mogą pojawić się bóle brzucha, biegunka oraz niedokrwistość. Diagnostykę przeprowadza się na podstawie analizy kału pod kątem obecności jaj pasożyta.

Glistnica

Glista to pasożyt, który bytuje w jelicie cienkim. Glistą ludzką zarażamy się drogą doustną połykając jaja tego pasożyta. Dostają się one do jelit, z których przedostają się żyłą wrotną do wątroby. W jelicie cienkim z jaj uwalnia się larwa i wnika do układu krwionośnego przechodząc przez wątrobę, gdzie wstępnie dojrzewa. Migruje do płuc, a następnie przechodzi przez oskrzela i gardło ponownie do przewodu pokarmowego gdzie żyje około dwóch lat. Glistą możemy się zarazić jedząc warzywa i owoce nawożone obornikiem zawierającym ludzkie odchody. Możemy się glistą zarazić również poprzez kontakt dłoni z zanieczyszczoną glebą. Profilaktyka, tak jak przy owsicy, polega na zachowaniu higieny i częstym myciu rąk. Ważne jest także nieużywanie do nawożenia obornika zanieczyszczonego ludzkimi odchodami, a także mycie warzyw i owoców przed spożyciem. Glista ludzka przemieszcza się w naszym organizmie i wszędzie gdzie bytuje może wywołać negatywne reakcje. W czasie migracji przez płuca możemy cierpieć na uporczywy kaszel, odksztuszanie wydzieliny zabarwionej krwią, a nawet gorączkę. Czasami pojawiają się objawy alergiczne w postaci pokrzywki. W okresie gdy glista przebywa w jelitach wywołuje u nas objawy dyskomfortu, bóle brzucha, możemy mieć również objawy niedożywienia, braki witamin i mikroelementów, utratę masy ciała. Najbardziej niebezpiecznym rejonem gdzie glista powoduje wystąpienie objawów są drogi żółciowe i trzustka. Robaki mogą wniknąć do przewodów żółciowych i trzustkowych, wywołując zastój żółci i blokadę wydzielania enzymów trawiennych trzustki, co grozi jej ostrym stanem zapalnym. Glistę rozpoznaje się poprzez analizę kału.

Tasiemczyca

Tasiemcem możemy zarazić się jedząc surowe mięso, np. tatara, gdyż tasiemiec rozwija się w organizmie bydła. Człowiek jest dla niego żywicielem ostatecznym. Może się wydawać przerażające to, że potrafi osiągać nawet 10 metrów długości. Osoby u których bytuje skarżą się na bóle brzucha, nadmierny apetyt, osłabienie oraz spadek wagi. Stało się to swego czasu przyczyną świadomego zarażania się tasiemcem niektórych osób w celu redukcji masy ciała. Tasiemca można wykryć poprzez zauważenie segmentów jego ciała w kale albo obecność jaj w kale. Do zakażenia tasiemcem uzbrojonym może dojść w przypadku spożywania surowego mięsa wieprzowego. Jest to rzadka sytuacja dlatego takie zakażenie jest spotykane sporadycznie.

Lamblioza

Lamblia jelitowa to pierwotniak, który dostaje się do naszego organizmu z zakażoną żywnością lub z wodą pitną. Czasami rezerwuarem lamblii są zwierzęta, zwłaszcza psy i koty. Żyje ona w jelitach i drogach żółciowych. W stanie ostrym może powodować stany zapalne błony śluzowej żołądka i jelit, które manifestują się bólami brzucha i wzdęciami. W stanie przewlekłym może dojść do pogorszenia wchłaniania, zwłaszcza tłuszczów, co objawia się tak zwaną biegunką tłuszczową. Jako, że lamblia zamieszkuje drogi żółciowe, w organizmie żywiciela może dojść do pogorszenia odpływu żółci, a nawet żółtaczki mechanicznej. Diagnostyka polega na wykryciu cyst lub form dojrzałych w soku dwunastniczym bądź kale.

Toksoplazmoza

Toksoplazmoza to choroba wywołana przez pierwotniaka Toxoplasma gondii. Zakażenie odbywa się drogą pokarmową poprzez zakażone mięso, odchody kotów (choć ta droga nie jest do końca pewna) oraz zakażenie wewnątrzmaciczne. Choroba u osoby dorosłej przebieganajczęściej bezobjawowo. Mogą towarzyszyć jej jednak powiększone węzły chłonne ( szczególnie w okolicy szyi) i symptomy przypominające objawy grypy. W przypadku zakażenia drogą wewnątrzmaciczną dochodzi do licznych wad rozwojowych, a nawet obumarcia płodu. Dlatego diagnostyka ma szczególne znaczenie w przypadku kobiet ciężarnych. Przeprowadza się badanie serologiczne lub badanie płynu mózgowo-rdzeniowego. Jeżeli zachorujemy na toksoplazmozę możemy przypuszczać, że odporność naszego organizmu jest obniżona, dlatego też należy ją stymulować. Toksoplazmoza towarzyszy też chorobom, które prowadzą do obniżenia odporności, np. infekcji HIV. Pojawia się także u osób, u których stosowane są leki immunosupresyjne (obniżające odporność organizmu).